Onverschillige docenten

Ik heb het over de vakvernieuwing die voor het hele voortgezet onderwijs gaat gelden. Werkelijk elk vak in het vo gaat op de schop. Het wonderlijke is dat dit helemaal niet bekend is bij de gemiddelde docent. Ik kwam er van de week achter dat zelfs naaste collega’s op mijn hogeschool niet weten waar ik mee bezig ben. Deze collega’s hebben niet door dat een flink aantal vakvernieuwingscommissies elke donderdag aan het werk is, gefinancierd door de rijksoverheid.

Het proces speelt zich geheel af in de schaduw. Dat is te begrijpen, wanneer je de vakvernieuwing ziet als de erfopvolger van de operatie Onderwijs2032 die daarna veranderde in Curriculum.nu. Alle betrokkenen bij deze operaties zijn getraumatiseerd geraakt door de vele debatten in en buiten de Tweede Kamer. Werkelijk iedereen bemoeide zich destijds met het onderwijs, waardoor deze operaties vastdraaiden. De vakvernieuwing is op een lager ambitieniveau gestart. De traditionele vakken blijven bestaan en de vele commissies houden alleen de vakinhoud tegen het licht. Met didactiek houden ze zich niet bezig.

Het ministerie van Onderwijs lijkt te hebben geleerd van de fouten uit het verleden. Het doel leek het voorkomen van verstorende Kamervragen en het debat vooral achter de schermen voeren. Dat lijkt gelukt. De commissies werken in alle rust aan hun programma’s. 

Nu ontstaat echter de omgekeerde communicatie-uitdaging. Hoe betrekken we alle stakeholders bij het proces? Onverschilligheid is net zo’n grote vijand als te grote betrokkenheid, is mijn overtuiging. De kans dat het proces door deelbelangen gekaapt wordt is aanwezig.

Bij mijn eigen vak, economie, zie ik vooral schouders omhoog gaan. Iedereen ziet wel wat er aan het einde van dit schooljaar uit gaat komen. De introductie van een nieuw programma begint op zijn vroegst pas in 2030. Dat lijkt ver weg. De betrokkenheid van economiedocenten bij hun vak lijkt niet zo groot. Bij een recente wervingscampagne van de KVS, de landelijk economenclub, meldden zich slechts drie docenten aan als nieuw lid. Economiedocenten voelen zich kennelijk in eerste instantie docent en daarna pas econoom.

Hoe kun je docenten in Nederland interesseren voor de aanstaande curriculumwijzigingen? Als ik op het ministerie van Onderwijs zou werken, dan juichte ik nu elk debat over onderwijs in de Tweede Kamer toe. Zelfs als het proces van curriculumvernieuwing hierdoor wat ingewikkelder wordt. Onverschilligheid over het onderwijs in de politiek en bij andere betrokkenen, is veel gevaarlijker. 

Deze column is verschenen in Didactief van december 2025.